FANDOM


زموږ د کلي په لوۍ بازار کې د لاری دواړو غاړو ته د ريړۍ (ګاډيو) قطارونه ولاړ دي - څوک سبزي خرڅوي ، څوک ميوه دانه او څوک منياري وغيره - دوۍ دومره ګڼه ګوڼه جوړه کړې وي چې په لاره تګ راتګ اسان نه وي ـ په دې بازار کې يوه زړه غوندې ريړۍ د څه مودې نه اوړي راوړي ـ دا ريړۍ دومره زړه ده چې يوه پايه ئې يوه خوا ته کږه وږه روانه وي اؤ بله پايه ئې بلې خوا ته ، او چې سړے ورته ګوري نو وايي ـ دغه ده راغورزي ـ


چې اوګورې نو په دې ريړۍ کې يو موټے مړاوي باتينګڼ ، يوه لپه ټماټر ، يو جولۍ بينډۍ او يو قوده ګنده نه پراته وي ـ او په زړو خړو جامو کې يو د لوړ قد سړے چې په سر يې زړه خيرنه د کپړې ټوپۍ (خولۍ) او په پښو شليدلې ګنډلې چپل وي ، روان وي ـ لاسونه ئې د ريړۍ په پينډل وي چې ديکه ورکوي ـ په پښو ورو ورو داسې روان وي چې د کمزورۍ نه ټول خوهځي ـ او په سترګو هر خوا اوتر اوتر ګوري ـ سړے نه پوهيږي چې ددې نابلده ماحول نه بوګنيږي ، که اخوا ديخوا ځکه ګوري چې څوک به راشي او دده نه به څه سودا واخلي ـ چې کله زه ماځيګر ماښام په دې بازار ځم راځم نو اکثر ټول د سبزۍ دوکانونه بند وي ـ خو دے کله يو ځائې کله بل ځائې د خپلې ريړۍ شاته ولاړ وي ـ کله چار چاپيره ګوري ، کله خپلې سبزۍ ته ګوري او کله په فکرونو کې ډوب وي ـ او ګوتې شميري ـ ما چې دا ريړۍ او دا سړے په اول ځل او بيا وار په وار يو څو ځلې اوليدلو نو ورته مې فکر شو ـ چې دا څنګه ريړۍ وال ، څنګه ئې سودا او څنګه ئې حال دے؟ پوهـ خو شوم چې د بازار د نورو ريړي والو په شان افغان مهاجر دے ـ خو متوجه ورته ځکه شوم چې نه ئې د نورو ريړي والو په شان کړه وړه وو ، نه ډکه ريړۍ ، نه سمه سودا ، نه سم رفتار ـ او توجه مې هره ورځ په دې زياتيده چې څه وخت به زه ده ته ښکاره شوم نو چې زه به ده ته نزدې کيدم نو ده به په مخ د شليدلي څادر پيڅکه واچوله ـ يا به ئې مخ په بل لوري واړولو ، يا به ئې ريړۍ پريښوه ، يو طرف ته به شو ، چې زه ئې اونه وينم ـ نو په دې زه لا زيات ده ته حيران او متوجه شوم ـ يوه ورځ دے د يو بوډا غريب فقير خريدار سره په خبرو وۀ ـ چې د وروستو نه پرې زه راغلم ـ اؤ چې راتيريدم نو دده څهره مې په نظر شوه ـ او په توره لويه ګيره کې د نيمې نه زيات پټ مخ او ځليدونکې سترګې مې اوليدې ـ سترګو ئې زما په زړه او ذهن د يادونو چپه راوسته ـ خو ما دا سړے پوره اونه پيژندو ـ ځکه چې زه ئې اوليدم نو زر ئې مخ بل خوا واړولو ـ ولې چې ما د يادونو په شيبه کې په ذهن او زړه زور واچولو نو دا سړے راته هغه ليکوال او شاعر ښکاره شو ، چې د افغانستان د ادب او کلتور يو ښاغلے زلمے وۀ ـ چې په حافظه مې زور واچولو نو د افغانستان د لوۍ او مشهور اخبار (هيواد) اؤ د افغانستان د انقلابي حکومت د ورځپاڼې (حقيقت انقلاب ثور) د ادارې نامتو غړے وۀ ـ او چې د کابل مشاعرو کې به خپل کلام اورولو ته پاڅيدو نو د انقلاب ملي جذباتو ، هنر ، فن او ښکلا ګلونه به يې شيندل ـ خو بيا مې زړه ته اوويل چې نه! دا هغه نه دے ـ دا حالت ، دا غريبي ، دا بده ورځ ، دا در په در ، دا ريړۍ ، دا ، دا، دا، دا هغه نه دے - هغه دلته څه کوي؟ هغه پيښور کې حيات اباد کې ، کالونۍ کې ، چيرته د ملګرو يا نورو مهاجرو سره به وي ـ د اکوړي په دې بازار کې په دې حالت کې څه کوي؟ او که هغه وي نو بيا دا زما نه ځان ولې پټوي؟ يوه ورځ چې زه دده د ريړۍ سره تيريدم او دۀ رانه مخ واړولو نو زه ورته اودريدم ـ او تر هغه روان نه شوم چې دے مې سم پيژندلے نه وۀ ـ هو ، دا هم هغه ليکوال او شاعر وو چې ما ګڼلو ـ او له دې نه پس ئې ما سره تګ راتګ شورو کړو ـ او که دۀ ډير احتياط کولو چې ماته خپلې مجبورۍ ، تکليف او کړاؤنه اونه ښايي او هر ځل چې راشي نو ما سره بس ادبي خبرې کوي ـ او بل دا تپوس کوي چې افغانستان کې به کله امن راشي؟ ولي ماته ورو ورو دده د خولې تر يو حده خبرې معلومې شولې ـ دے په کابل کې اوسيدو ـ او چې کابل د کافرو روسيانو د وتلو او د هغو د ملګرو کيمونستانو نه پس د مسلمان جنګيالو د لاسه په وينو اولمبيدلو او په هور سوزيدو نو ده ليدل کتل اؤ اوريدل ـ چې د مسلمان افغان د لاسه د مسلمان افغان ژوند ، ناموس ، سر ، مال ، کور ، دوکان ، ماشومان ، بوډاګان ، بازار ، جومات ، لاره کوڅه او ور در هر څه تالا ترغه کيدل او تباه کيدل ، ولې ده وئيل چې د مرګ د ويرې کور کلے نه پريږدم ـ يوه ورځ دده په کور راکټ راغلوـ دده وريره ئې مړه کړه ـ بله ورځ راکټ راغلو ، دده ورور ئې مړ کړو ـ دده خاندان او ګير چاپيره خلک يو خوا بل خوا لاړل ـ خو دے د کوره بل خوا تللو ته تيار نه وۀ ـ جادۀ ميوند باندې ئې وار بې واوه حملې شورو شوې ـ چې پکې دده وړوکے دوکانګے وو ، هغه هم تالا ترغه شوـ کابل کې دده د مجلس او تسلۍ څوک پاتې نه شول ـ او که څوک وو نو هغه دده نه لری لری سيمو کې اوسيدل ـ او د ګولو او راکټو باران کې هغوۍ ته ورتلل يا د هغوۍ نه خبريدل ممکن نه وو ـ ټوله ورځ او شپه د راکټو ، توپواو ګوليو ډز ډوز دے ، د خلکو ژړا فرياد دے او يا د مسلمانانو غازيانو د لاسه لوټ مار او بدناموسۍ ، په دی لړ کې به هر ماښام د يوی سميې او بلې سيمې د يو کور او بل کور دردناکې او وخشتناکې خبرې خوريدې ـ په دې واقعاتو کې يوه واقعه د کارته سه (دريمې کارتې) ده ـ په يو کور کې يوه ښځه خاوند د يوې پيغلې لور او يو لس کلن زوئي سره اوسيدل ـ چې کارته سه کې په کورونو لوټمار او ناموس حملې پيئل شوې ، نو يوه شپه د هغې علاقې محافظه ټولي (مجاهد) په دغه کور ورغلل ، ښځه خاوند ئې اوويشتل ، د کور ټول قيمتي سامان ، زيورات او نغدې ئې د ځان سره يوړلې او پيغلۀ ئې د ځان سره بوتلله ـ او هلک چې خدائې ساتلو نو چيرته پټ بچ پاتې شو ـ سحر پيغله د ژوبن د سين په غاړه په بد حال او بد احوال کې داسې مړه پرته وه ، لکه چې د شپې ليونو سپو هډګوډ خوړلے وي يا ئې شلولی وژلے وي ـ ددی واقعې حال دې شاعر ته دده يو انډيوال چې په دغو ورځو کې ئی ښاروالۍ سره کار کولو ، اوويئلو ـ او دۀ ته ئی اوويل چې بس نور کابل کې پاتې کيدل بدناموسي ده ـ ځکه اوس د هيچا مال ، حال ، او عزت ناموس محفوظ نه دي ـ ولې چې دغه کور د مجاهدينو د تنظيم همکار هم وو ـ چې د داسې خلکو ژوند او ناموس محفوظ پاتې کيدلې نه شي نو نور خلک څه توقع کولے شي؟ د شاعر کور خو د غريبۍ کور وو ، خو ماندينه (ښځه) او ماشومانې لوڼه ئې لرلې ـ نو د هوډ په ساتنه د ناموس ويره غلبه شوه او دے سحر وختي پل محمود خان نه د يو بکس ، يوې بسترې سره موټر کې سور شو او شپه ئې تورخم ته را اورسوله ـ سحر پيښور ته راغلو ـ ولې پيښور ورته توره تيارۀ وو ـ ځکه چې دلته ئې څوک نه پيژندل ـ د يو مهاجر اشنا درک ورته معلوم وو ـ هغه ته ئې ځان اورسولو ـ خو هغه خپله په ډيره تنګسيا کې وخت تيرولوـ نو دے په هغه ديره نه شو ـ او د اکوړي په نوم او ډاډ راروان شوـ دلته هم نه اسره ، نه وسيله ، نه در نه دمه ـ يو څو واری زمونږ حجرې ته راغلو خو دلته به زه نه ووم ـ نو پټه خلۀ به واپس شو ـ اخر چې تنګ شو نو د يو مهاجر نه ئې په قرض ريړۍ واخسته ـ اود بل مهاجر نه ئې سبزي راوړه ـ او مازيګر به ئې خرڅوله ـ او دغه شان د کرائې ورکوټے غوندې کور او په نيمه ګيډه ډوډۍ خوړلو جوګه شو ـ په دغه دوران کې ئې زما او د هر واقف سړي نه مخ په دې پټولو چې په داسې حال کې ئې ځان معرفي کول مناسب نه ګڼل ـ نن سبا هم په هغه ريړۍ ګرځولو ورته ځان بد نه ښکاري ـ ځکه چې يو خو ورسره بلد شو او بل که د بال بچ سره د يو وخت ډوډۍ خوړلو او د تورو د يشيدلو پاڼو ، بې شودو او بې خوږو چائې څښلو او يو تنګ ترش کور کې د اوسيدلو جوګه شويدے نو ټيکاؤ شويدے ـ که بستره د ازغو ده ، خو دا تسلي ئې شته چې په ځائې خو پرته ده ـ که د افغانستان غم خوري ولې د ناموس ويره ئې نشته ـ د سفر د سقر هسې کړاؤنو ډير زورولے دے ـ او د وطن زبون حالت ئې هر وخت ډير زهيروي ـ ولې د وطن د منيې او خدمت جذبه ئې تند و تيز ساتي ـ ځان د افغانستان د هرې ګړۍ د واقعاتو نه خبر ساتي ـ او د شعر او هنر ميدان کې تر اول زيات پوخ او ګړندے دے ـ د ريړۍ د سبزۍ په تش د نامې امدن او د بال و بچ د ګيډې نه هره ورځ څه پټ ساتي او چې پيښور کې دده د ملګرو د مشاعرې د جمعې ورځ راشي نو په هغې ځان د يارانو ، سيالانو او انډيوالانو مجلس ته رسوي ـ او چې واپس راشي نو داسې تازه او مست وي لکه چې د کابل د دفترونو د چوکيو د هوا نه ئې په غريبۍ او مسافرۍ کې زياته د غيرت او قربانۍ وږمه په مغزو لګيدلې وي ـ هو! سره زر چې هور ته واچوې نو هغه پاسه شي ـ او پښتون چې سختيو سره مخ شي نو جوهر ئې څرګند شي ـ دا شاعر چې کابل کې وۀ نو دده غوندې زلمي په ډيرو نومونو ياديدل ـ چې په کابل کې امتحانونه راغلل او راغلي دي نو اوس دوۍ يو نوم ته خوشاليږي او هغه نوم دے ـ افغان ـ ميرويس ـ احمد شاه ـ چې هلته وو نو ډير بحثونه او تکرارونه به ئې کول ، اوس يوه خبره او يو مجلس کوي ـ امن ، وحدت ، خپله خاوره خپله اختيارـ خدائې دې اوکړي چې داسې وي ـ زه خو ددې شاعر د خبرو ، اشعارو او ارمانونو نه همدا محسوسووم ـ او دا د پرون د افتخاراتو ، د نن د مشکلاتو او د سبا د تقاضو زمزمه ده ـ د کابل په اسمان سرې لمبې خورې دي رانه سوزي که ميوې دي که غنچې دي د تاريخ هاتف په چغه چغه وايي دې تيارو کې د سبا مستې نغمې دي

ستا د زلفو کړکيچن تور تم ته ګورم پکې رنګ د ميمونې د ښکلا دے

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Also on FANDOM

Random Wiki