FANDOM


د هغه خپل نوم « حمید الله » و ، خو د کلي په لویو وړو کې په کوګا ( کوږ ) مشهور ؤ . د ورکوټیوا لې نه یې چې د هرچا د خولې نه همد ا نوم اورید لی و ، نو اوس پې نه خپه کید و . هغه بلکل د ا سې پیکر( فکر ) کا وه چې بس همد ا یې خپل نوم دی . چې د ما ښا م د جمې د را خورید و نه ورو سته به د د ه د ګډ و (میږو) رمه زمونږ د کوڅې د لویې دروازې له مخ نه تیرید ه او مونږ به ورته ستړي مشي کول نو همد ا د کوګا نوم به مو ورته اخیستو . ما په خپله ډ یر وروسته د هغه اصلي نوم هغه وخت وپیژند وچې د ی په نوکرۍ (عسکرۍ) کې وختو .
هغه د شپږ کلنۍ اووه کلنۍ نه د پلا ر سره خپله وړه شا ن رمه ګۍ چې د ګډ و شمیریې د ومره ډ یر نه و، هره ورځ سها روختي غره ته بووله او د ما ښا م په خړه کې به کورته را تو . د کلي ډ یرخلک یې نه پیژند ل ، خوهغه که چا لید لی و او یا نه ، په نا مه هر چا پیژند و . ډ یرې خبرې یې نه کولې او یا د ا چې نه به یې شوې کولا ی . که د چا سره به په لا ره یا غره کې مخا مخ شو نو یوا ځې به یې ورته خوله چینګه کړه ، د مخې غټ غټ غا ښونه به یې ورته وپړقید ل او په ټیټ اواز به یې پخپخۍ غوند ې خند ا هم وکړه . اورمیږ او ملا دوا ړه یې کا ږه وو او په لا ره چې به روا ن ونو کوږکوږ(کوګ کوګ) به تلو . ملا یې د مخ لورته کږه وه او اورمیږ یې ښي اړخ ته ، نو ځکه ورته ټولو کلیوا لود کوګا ( کوږا ) نه ویل . د تګ په وخت کې به یې سر له نور وجود نه مخکې روا ن و. نورې خویند ې ورونه یې نه لرل او د مورـ پلا رسترګې یې یوا ځې همد ه ته غړید ې .
*****
چې را ځوا نکی شو او رمه یې پخپله پوولا ی شوه نو د مور او پلا ریې ډ یر زړه کید و چې په کومه جینۍ ورله جرګه وکړي ، خو د یوې خوانه د کوګا کوږ ووږ وجود او د بلې خوانه دهغوی غریبۍ ورته جرأ ت نه ورکاوه چې د چا لور وغواړي . بیا هم تمه یې درلوده چې خد ا ی پا ک به ورله د زوي کور ود ا ن کړي .
که کا ږه شپون به خپله رمه په ښو ښو ورشو ګا نو او څړ ځا یونو کې څروله ، چې د میږو شمیر یې پسې ورو ورو زیا تید ونو پلا ریې هم نا را ستي نه کوله . هغه خپلې د وه د رې اوي کنئ (تراوبولا ندې واړه واړه پټي) ښې په درز کې کرلې ریبلې . یا نې یوځل شود یاره شوې ځمکه به یې ورله څو څو وا رې او بیا بیا ځلې ښه ژوره ییوه (قولبه) کوله ، لوټې به یې ورله میده کولې ، ما له کوله به یې ، په سره به یې مړوله ، للون کوله به یې اوکلکه سا تنه به یې ورله کوله . نوغله به یې ځکه د ومره ډ یره وه چې د درې واړو به ښه تر بسه پورې د یوه فصل نه بل ته رسید ه . د ګد و شوده یې لا سربا ری وو . د کوګا پلا ربیا ښه سیکه نا ک سړی و. له ونې نه لوړ،غنم رنګی او ښا یسته د ړه ( وجود ـ با ډ ي ) یې د رلود ه . ټول عمر یې پسته او سمه خوله خوځوله . هیڅکله یې د چا زړه نه وبد کړی . د چم ګا ونډ خلک ترې ډ یر خوښ وو اومونځ به یې تل په لوي جوما ت کې په جمه ادا کا وه . بیله شکه چې یو د خیرښیګړې اویو د روند خویه سړی ؤ .
له مشرا نونه مواورید لي وو چې ویل به یې : د خد ا ی او د بنده اراده یو شا ن نه وي . د خد ا ی کړه وو د کوګا پلا ر اومور یوپه بل پسې په پله پسې توګه مړه او په څلویښتۍ کې سره شریک شول . هغوی خو نور د بښلوشوي وو، لیکین کوګا غریب یې ځا نله او بې وا ده پریښود و .
*****
کو ګا ته د نورو کړا وونواو خوا ریو نه برسیره د اخلي پخلي غم هم ورپه غا ړه شو . هغه به یو ما ښا م او بل ما ښا م ځا نله په تبۍ او کله کله د ګا ونډ ۍ میرمنې په مرسته په تنا ره سوکړ کا ن یا ډ وډ ئ پخولې اود ځا ن سره به یې په د سترخا ن کې غره ته وړلې . چې غرمه به یې رمه د چینې څنګ ته پنډ ه کړه نو ده به هم خپل دسترخا ن را ایله کړ . د غرمې خو یې لکه د پخوا په شا ن سړه په غره کې اود ما ښا م هغه یې څه نا څه لږه ګرمه په کا له کې وه ، خو د د ې نه به خد ا ی خبروي چې هغه به خپله دغه ما ښا منۍ غله په څه پورې خوړله . سپوره (وچه) به وه که د نګولي(کتغ) سره ؟ د سها ر چی (چا ی) یې هیڅکله ، ان د مور اوپلا ر په ژوند هم نه د ی څښلی . « ګډ به »(شپون ـ چوپا ن ) خوارکی د چا ی سره هیڅ بلد نه وي ، خوکه د پیو (مستو) کټۍ ته به یې وا رسا ز شو نو بیګا نی سوکړک به یې په کې ښه میده میده ما ت کړ او وه به یې خړپا وه .
*****
دمور اوپلا رپه ګور اوکفن کې خویې کنئ ګا نې (د کروند ې واړه واړه پټي ) ترې د برکلي ملک کا کا په شرعي قواله خپلې کړې وې . د اوي (تراوبولا ندې) پټي د د رمنده تمه یې غوڅه شوې وه ، خوچې په میږویې « ا می » (د میږو یو ډ ول مرض دی لکه د غویا نو د تبخ په شا ن ) را غی نو د کوګا ژوند نور او لا نورهم پسې ولوید . د ا مي د رنځ نه پا تې ګډ ې (میږې) یې ټولې په ډ یره ارزا نه بیه هم په همدې ملک کا کا خرڅې کړې او په عسکرۍ کې یې د پچې د د ورې د تیرولو د پا ره ترې خپل جیب خرڅ (د جب پیسې) پوره کړ .
بیا هم بخت ورسره څه نا څه یا ري وکړه او عسکري یې په خپل کلي کې شوه . په د ې کلي کې یو کنډ ک عسکروو چې د رې ټولي ترې جوړشوي وو. هر ټو لی سل سل تنه وو . د د ې کلي ځوا نا نو به خپله عسکري ا کثره وخت په همد ې خپل کلي کې تیروله . لا مل یې د ا وچې یو وخت د د ې کلي خلکو د حکومت د پا ره ډ یره قربا ني ورکړې وه . د وی د غرونو او حا شیو د خلکوهغه یرغلونه په شا تمبولي ووچې په د ې کلي او د د ې ځا ی په حکومت به یې کول .
کوګا شپون اوس د ورځې هم کله کله په کلي او وخت نا وخته په با زا رکې لید ل کید و . عسکري د ریشي به یې اغوستلې وه او ځا ن ته به یې ښکته پورته کتل .
یوه ورځ چې ترې ثوا ب ګل د وکا ند ا رتپوس وکړ چې کوګا جا نه په کوم ټولي کې عسکریې ! نو د ه خپل ټولی نه پیژند و، زر یې په خبره را منډ ه کړه : یا ره ثوا به ، د فضل جا ن په ټولي کې یم . فضل جا ن د د ې کلي یو تکړه او لوستی ( با سواده ـ د پړ نې والا ) ځوا ن و چې د د ه سره په یوه ټولي کې عسکر(سرتیری) ؤ . د ی نور نه پوهید و چې په لومړي ټولي کې ، که په د ویم او یا د ریم کې د ی خو فضل جا ن یې ا سا ن ا د رس و .
*****
د وه کا له عسکري یې هرڅنګه چې وه ، تیره شوه او ترخیص یې وا خیستو . ترخیص خو یې وا خیستو ، لیکین د د ه د پا ره اوس کورته د تګ نه عسکري چوڼۍ ( قشله ) ښه وه . په هغې کې تیا ره کا روا نه (عسکري ډ وډ ۍ ) ، خړه د ریشي او تک تور بوټا ن ورکول کید ل . اوس ا صله خبره د ا ده چې په کورکې به څه خوري څه څښي (سکي) ؟ ځمکه او میږې خو یې د برکلي ملک کا کا خپلې کړې د ي . عسکري ښه وه که بده ، سخته وه که ا سا نه ، بیا هم ګوزا ره یې په کې کید له . هغه اوس بې د ګډ به توب نه یا نې بې د ګډ ود پوولو او رمې د سا تلونه بل هیڅ کا رهم نه شي کولا ی .
ملک کا کا خو ورته مخکې له مخکې ویلي وو چې عسکري د ې خلا صه شوه نو را ځه زما سره مزد ور شه ! ښه خوشا له به د ې سا تم اوته به هم زما لویه رمه « خد ا ی د ې د بد و سترګو وسا تي » په ښو ببرو ببرو ورشو ګا نو کې څروې . لا که سلا د ې راغله اوشرعي وثیقه خط د ې را کړ چې ټول عمر، ا ن ترمرګه به زما په کور کې اوسیږی نومشره لوربه مې هم د رته په نکا ح کړم .
*****
کوګا چې له عسکرۍ نه خلا ص شو نو بله چا ره یې نه وه بیله د ې چې د ملک کا کا په کور ورننوځي . دهغه لور که څه هم لس یوولس کا له د کوګا نه مشره وه ، خو د ه خوارکي نور څه کړي وا ی؟ مشره خودې ترې وا ی خیردی ، لیکین په مرۍ کې یې غټ غور (جا غور) ، شونډ ې یې لکه د خړتم په څیر ښکته را ځنګید لې او بې جوړې پیړې
( پنډې ) وې . خو کوګا بیچا ره هم په خپله کوږ ووږ و نو . بس د ملک کا کا هرڅه یې قبول کړل .
*****
کلونه کلونه واوښتل ،خو د کوګا د کوټې په کونج کې ما شوم ونه چنګید و. د تقد یر کا رونه وو. د ورځونه یوه ورځ کوګا د غره د یوه تړنه را ختا شو ، خو ځا ن یې د ګورګورې په یوې ونې پورې ټینګ کړ. ښکته ونه غورځید و،لیکین د ګورګورې د ونې ځا ی ته چې را رسید و نو د پښو د واړه ځنګنونه یې ما ت شوي وو. نورشپا نا ن چې د هغه د رمې په خواوشا کې یې رمې پوولې(څرولې) ترې خبرشول . هغوی ورله سمد لاسه د کلي نه کټ را وغوښتواو کورته یې ورسا وه . ډ یره موده د پښود لاسه په کټ کې ناروغه پروت و او نور د ملک کا کا د رمې د سا تلونه وتلی و. د وه ، د وه نیم کا له وروسته پې د ا سې وخت هم راغی چې کوګا نور هغه د چا خبره د لا ده با ده پریوت ، وګړبید واو ان تر د ې چې مرګ ورته هره ورځ د روازه ټکوله . مخکې به لا جوما ت ته ورو ورو ورټپید و، خو اوس د کټ نه هم چند ا نې نه شي پا څید ا ی .
دملک کا کا غورۍ لور چې اوس هغه هم نیژد ې زړه شوې وه او په مرۍ کې به یې په « خر خرو» خبرې کو لې ، په خپل میړه نوره تنګه وه . ملک کا کا چې د کوګا د پلا ر نه مشرو او اوس یې عمرخوړلی و، هم په کوګا پسې را خیستې وه . هغه یې یوه د قیقه (میلټ) آ رام نه پریښو د و .
*****
د ورځونه یوه ورځ د سها ر د ما نځه د جمې د دوا ( د وعا ) نه وروسته ، ملا صیب یو ځل بیا لاس پورته کړل او د وا یې وکړه : « د کو ګا په حق کې به هم لا س پورته کړو ». هغه خپل پور پوره کړی . خد ا ی د ې وبښي . ا مین .
چې د ما سپیښیم د ما نځه نه وروسته د « کا ږه شپا نه » ځنا ځه وا خستل شوه اوله کوڅې نه ووتله نو ما شوما ن په خپل منځ کې ښه په زوره زوره لګیا وواو یو بل ته یې ویلې چې : د کوګا غریب په مرۍ یې ښځه او سخر(خسر) د وا ړه ور پریوتي او ساه ـ قد م یې ورله یوځا ی کړی د ی . د کوڅې او کلي غټا نو به هم همد ا سې خبرې کولې ، خو د هغوی به د ملک کا کا د ویرې نه غلې غلې او پټې پټې وې . « پا ی »